AI Act sinds 2 augustus 2026: dit moet het mkb in Deventer nú regelen

Er staat een chatbot op je website. Je marketingteksten komen deels uit ChatGPT. Je productfoto's zijn bijgewerkt met AI. Sinds 2 augustus 2026 is dat niet langer vrijblijvend: de transparantieverplichtingen van de EU AI Act zijn die dag ingegaan — ook voor het mkb in Deventer en omgeving.

Geen paniek. Voor de meeste mkb-bedrijven gaat het niet om een dik compliance-traject, maar om drie documenten en een paar regels tekst op je site. In deze blog lees je precies wat er geldt, of het op jou van toepassing is, en wat je deze week kunt afvinken.

Wat er op 2 augustus veranderde

De AI Act wordt in fases ingevoerd. Op 2 augustus 2026 zijn de transparantieverplichtingen uit artikel 50 van kracht geworden. Kort samengevat:

Chatbots moeten zich bekendmaken als AI. Praat een bezoeker met een AI-assistent, dan moet dat duidelijk zijn — uiterlijk op het moment van de eerste interactie.
AI-gegenereerde of bewerkte content moet machineleesbaar gemarkeerd worden. Denk aan afbeeldingen, video en audio.
Deepfakes moeten zichtbaar gelabeld worden.
Emotieherkenning vraagt om actieve informatie richting de gebruiker.

Belangrijk: deze regels gelden voor elk bedrijf dat AI aanbiedt of inzet richting gebruikers in de EU, ongeacht de grootte. Een installatiebedrijf in Deventer met een chatbot valt er net zo goed onder als een multinational. Voor het mkb liggen de boetemaxima wel lager.

De echt zware eisen — die voor hoog-risicosystemen — schuiven door naar december 2027. Die raken de meeste mkb'ers niet.

Geldt dit ook voor mijn bedrijf?

Beantwoord deze drie vragen eerlijk:

Staat er een chatbot of AI-assistent op je website of in je WhatsApp?
Gebruik je AI om beeld, video, audio of teksten te maken die je publiceert?
Gebruiken je medewerkers AI-tools voor hun werk — ook informeel?

Eén keer ja? Dan raakt de AI Act je. En dat is bijna iedereen: 74,4% van het Nederlandse mkb heeft AI inmiddels geïntegreerd in de bedrijfsvoering, ruim boven het Europese gemiddelde van 63,9%.

Het basispakket: drie dingen die je op orde brengt

Voor een gemiddeld mkb-bedrijf komt het hierop neer.

1. Een AI-register

Een simpel overzicht van alle AI-tools die in je bedrijf gebruikt worden. Per tool leg je vast:

naam en aanbieder
waarvoor je hem gebruikt
welke data erin gaat (en of daar klantgegevens bij zitten)
het risiconiveau
wie er verantwoordelijk voor is

Een spreadsheet volstaat. De waarde zit niet in het formulier, maar in het feit dat je voor het eerst ziet wat er allemaal draait.

2. Een AI-beleid

Eén intern document waarin staat hoe jullie met AI omgaan: welke tools zijn goedgekeurd, welke informatie mag er nooit in, wie controleert de output, en waar meld je het als je iets nieuws wilt gebruiken. Twee pagina's is genoeg — mits ze klopt en gelezen wordt.

3. Aantoonbare AI-geletterdheid

Dit onderdeel (artikel 4) geldt al sinds februari 2025 en wordt vaak vergeten. Je moet kunnen aantónen dat medewerkers die met AI werken geïnformeerd zijn over de risico's. Een korte interne sessie met een presentielijst en de sheets is voldoende bewijs.

Chatbot en AI-content labelen: zo doe je dat praktisch

De transparantieplicht is in de praktijk verrassend simpel op te lossen:

Chatbot: zet een korte regel in het openingsbericht — "Je chat met de AI-assistent van [bedrijf]. Wil je een mens spreken? Typ 'medewerker'." Klaar. Zorg wel dat die doorschakeling écht werkt; een AI die je opsluit in een loop kost je klanten, ongeacht de wet.
AI-beeld en -video: gebruik tools die C2PA-metadata meesturen, of voeg die markering toe bij export. Bij duidelijk herkenbare deepfakes hoort ook een zichtbaar label.
Teksten: puur AI-ondersteund schrijven met menselijke eindredactie valt hier niet onder. Zolang een mens verantwoordelijk is voor de inhoud, hoef je niet elke blog te labelen.

Wil je weten hoe een chatbot eruitziet die én transparant is én klanten echt helpt? Dat schreven we eerder in AI-chatbots die klanten écht helpen.

Wat als je niets doet?

De boetes voor het schenden van de transparantieplicht lopen op tot €15 miljoen of 3% van de wereldwijde jaaromzet. Voor verboden praktijken tot €35 miljoen of 7%. Voor het mkb gelden lagere maxima, maar het punt is duidelijk: dit is geen vrijblijvende richtlijn.

Realistischer risico voor een mkb'er in Overijssel is trouwens niet de boete, maar de vraag van een grote opdrachtgever: "Hoe borgen jullie AI-gebruik?" Zonder register en beleid heb je geen antwoord — en dat kost je de aanbesteding.

In één middag geregeld

De ironie: de bedrijven die het meest met AI werken, hebben dit het snelst op orde. Ze weten welke tools ze gebruiken en waarom. Loop je vast, dan komt dat meestal doordat niemand overzicht heeft over wat er in de organisatie rondzwerft.

Praktische volgorde:

Inventariseer een week lang alle AI-tools die je tegenkomt — vraag het je team gewoon.
Zet ze in een register.
Schrijf twee pagina's beleid op basis van wat je vindt.
Plan één sessie van een uur met je team en bewaar de sheets.
Voeg de labeling toe aan je chatbot en je beeldexport.

Xilly helpt mkb-bedrijven in Deventer en omstreken niet alleen met het bouwen van AI-automatisering, maar ook met het netjes inrichten ervan: welke processen lenen zich ervoor, hoe houd je grip op data en output, en hoe blijf je aantoonbaar in control. Bekijk onze diensten AI-automatisering en bedrijfsproces automatisering.

Xilly — Deventer Herfordstraat 8D, 7418 EX Deventer Wij werken met mkb-bedrijven in Deventer, Zwolle, Apeldoorn en de rest van Overijssel.

Onzeker of je AI-gebruik voldoet aan de AI Act, of wil je AI juist verder inzetten zonder gedoe? Plan een vrijblijvend gesprek — we lopen je AI-landschap in een half uur door.